Płaskostopie podłużne – co to jest?

Ten rodzaj zniekształcenia stopy charakteryzuje się znacznym spłaszczeniem lub całkowitym zaniknięciem łuku podłużnego, który znajduje się między piętą a palcami. W wyniku tych zmian stopa staje się nadmiernie pochylona do wewnątrz i płaska, przez co całą swoją powierzchnią przylega do podłoża.

Jak zdefiniować płaskostopie podłużne?

Deformacja stopy w postaci płaskostopia podłużnego często objawia się obrzękiem i dolegliwościami bólowymi nie tylko stóp, ale też łydek, kolan i kręgosłupa. Poza tym nacisk  na podłoże częścią stopy do tego nieprzystosowaną skutkuje tworzeniem się bolesnych odcisków na podeszwie stopy, które mogą utrudnić chodzenie. Płaskostopie podłużne, szczególnie nieleczone, może doprowadzić do rozwoju znacznie poważniejszych deformacji, takich jak przewlekłe stany zapalne torebek i więzadeł stopy.

Jakie są metody leczenia płaskostopia podłużnego?

Zahamowanie i cofnięcie deformacji stóp jest możliwe tylko we wczesnych etapach rozwoju schorzenia u dzieci. W przypadku dorosłych osób nie ma takiej możliwości – mogą oni jedynie poprawić kształt łuku stopy i zatrzymać płaskostopie podłużne, aby się nie pogłębiało i nie sprawiało bólu podczas chodzenia.

W tym celu stosuje się odpowiednio dobrane wkładki ortopedyczne na podstawie wyników badania komputerowego stóp. Jednak warto mieć na uwadze, że sama wkładka nie wykona za nas ciężkiej pracy, niezbędnej do poprawy wydolności aparatu mięśniowo-więzadłowego. Dopiero wykwalifikowany fizjoterapeuta może dobrać indywidualny zestaw ćwiczeń wzmacniających mięśnie stopy pod kątem usprawnienia jej prawidłowego ruchu.

Czasem jednak w przypadku zaawansowanych i powodujących silne dolegliwości bólowych deformacji stóp, postępowanie zachowawcze i ćwiczenia mogą okazać się nieskuteczne. Lepszym rozwiązaniem w tej sytuacji wydaje się leczenie operacyjne płaskostopia podłużnego. Wtedy do akcji wkracza doświadczony chirurg stopy, a celem zabiegu jest rekonstrukcja tkanek miękkich lub osteotomia polegająca na zmianie struktury kości.

[MG1]

Paluch sztywny u sportowców

Paluch sztywny jest chorobą, która polega na ograniczeniu zgięcia grzbietowego w stawie śródstopno-paliczkowym palucha. W przeciwieństwie do haluksa odchylenie palucha nie występuje, natomiast odczuwalne są dolegliwości bólowe, widoczne obrzęki oraz stany zapalne. Paluch sztywny często dopada osoby, które narażają stopy na nadmierne wygięcia i obciążenia stawów. Najczęściej są to sportowcy – biegacze, piłkarze, a także rugbiści, którzy trenują na sztucznej nawierzchni.

Jakie są przyczyny i objawy palucha sztywnego u sportowców?

Przyczyn palucha sztywnego jest kilka. Mogą to być predyspozycje rodzinne, a także kształt głowy I kości śródstopia – rozwojowi palucha sztywnego sprzyjają trójkątny lub płaski kształt powierzchni stawowej. Najczęściej jednak spowodowany jest urazem, który zaistniał w przeszłości, lub serią mikrourazów, dotyczącą zwłaszcza sportowców. Tego rodzaju kontuzjom sprzyjają twarde, np. sztuczne nawierzchnie oraz nieodpowiednio dobrane obuwie sportowe, słabo stabilizujące stopę.

Schorzenie może objawić się bólem zlokalizowanym u podstaw palucha, który zwiększa się po przeniesieniu masy ciała na chorą nogę, ale również obrzękiem, zaczerwienieniem i podskórnym krwiakiem. Nie należy bagatelizować żadnego dyskomfortu, który towarzyszy sztywności stawu i nie pozwala na pełne zgięcie grzbietowe stopy.

Czy można zapobiec wystąpieniu palucha sztywnego?

Warto jednak pamiętać, że urazom powodującym palucha sztywnego można przeciwdziałać. Dobrym sposobem na prewencję jest częściowe usztywnienie zgięcia grzbietowego i podeszwowego stawu śródstopno-paliczkowego. Pomocne w tym będą: orteza, taping, a także specjalne wkładki wykonane ze sprężystej stali.

Wykrycie pierwszych stadiów palucha sztywnego wiąże się już z zastosowaniem leków przeciwzapalnych oraz zabiegów rehabilitacyjnych, redukujących ból oraz stany zapalne. Nie należy również zapominać o wymianie obuwia, które powinno być elastyczne i obszerne oraz posiadać twardą podeszwę. Bardziej zaawansowane zmiany wymagają leczenia operacyjnego, które można wykonać w Poradni Chorób Stopy. Jego metoda jest dobierana w zależności od stopnia zmian, dolegliwości bólowych oraz aktywności pacjenta.

Oba schorzenia dotyczą stawu śródstopno-paliczkowego palucha. Predyspozycje do ich wystąpienia często są takie same – mogą być przekazywane genetycznie, ale nierzadko występują też u Pacjentów, którzy noszą niedopasowane i wąskie na wysokości czubków obuwie lub cierpią na chorobę reumatoidalną. To jednak dwa różne schorzenia, które należy leczyć inaczej.

Paluch sztywny jest drugim, po paluchu koślawym, najczęstszym powodem bólu w obrębie stawu śródstopno-paliczkowego palucha. Na pierwszy rzut oka, oba schorzenia są do siebie bardzo podobne, jednak powstają w zupełnie inny sposób i wymagają też innego, odpowiednio ukierunkowanego i indywidualnie dopasowanego leczenia.

Paluch koślawy (hallux valgux) powstaje w wyniku procesu deformacyjnego, który polega na postępującym przemieszczaniu się I kości śródstopia w kierunku przyśrodkowym. Powoduje to przesunięcie się palucha w kierunku pozostałych palców stopy. Paluch sztywny (hallux rigidus) jest schorzeniem o charakterze zwyrodnieniowo-zniekształcającym. Mimo postępujących zmian w stawie, paluch zazwyczaj nie zmienia swojej pozycji względem pozostałych palców stopy, co ma miejsce w przypadku palucha koślawego.

Schorzenia wymagają przeprowadzenia dokładnej diagnostyki i ustalenia precyzyjnego planu leczenia. To nie tylko problem kosmetyczny, a w pierwszej kolejności ortopedyczny. Niewielkie zmiany zazwyczaj leczy się za pomocą metod zachowawczych. Jeśli te nie przynoszą oczekiwanego efektu leczniczego lub problem się wręcz pogłębia, należy skonsultować ze specjalistą możliwości leczenia chirurgicznego haluksów.

Można wyróżnić wiele metod leczenia operacyjnego palucha koślawego i palucha sztywnego. Specjalista dobiera najlepszą technikę indywidualnie dla każdego Pacjenta, biorąc pod uwagę wyniki badań dodatkowych, wiek, stopień aktywności Chorego oraz Państwa indywidualne oczekiwania. Niektóre metody można ze sobą łączyć podczas zabiegu, co zwiększa skuteczność leczenia i daje lepszy efekt pooperacyjny.